ერევანი - აზერბაიჯანის საარჩევნო, პოლიტიკური მიზანი თუ ისტორიული მიწა?!

ვინ აკონტროლებს აზერბაიჯანი-სომხეთის ომს და ჩაერევა თუ არა თურქეთი კონფლიქტის მოგვარებაში?

 

ილჰამ ალიევმა სომხეთის დედაქალაქ ერევანს აზერბაიჯანის ისტორიული ტერიტორიული ნაწილი უწოდა. მისი თქმით, ერევანი აზერბაიჯანის სტრატეგიული სამიზნეა. ამის შესახებ ალიევმა მმართველი პარტია "ახალი აზერბაიჯანის" VI ყრილობაზე ისაუბრა.


არ უნდა დაგვავიწყდეს და არც ვივიწყებთ ჩვენს ისტორიულ მიწებს. ეს უნდა გახდეს მომავალში ჩვენი საქმიანობის ორიენტირი. ამ მიმართულებით დღესაც ვმუშაობთ. ჩვენს ისტორიულ მიწებს წარმოადგენენ ერევნის სახასო, ზანგეზური, გოქჩა. ამის შესახებ უნდა იცოდეს ახალგაზრდა თაობამ და მთელმა მსოფლიომ. მახარებს, რომ ისტორიული ტერიტორიების შესახებ იწერება სოლიდური სამეცნიერო ნაშრომები, იღებენ ფილმებს, ორგანიზებას უკეთებენ გამოფენებს. უახლოეს წლებში უნდა ვიყოთ უფრო აქტიური ამ მიმართულებით, მსოფლიოს სხვადასხვა რეგიონში პრეზიენტაციები და გამოფენები უნდა ტარდებოდეს. იმიტომ, რომ ერევანი ჩვენი ისტორიული მიწაა და  აზერბაიჯანელები, უნდა დავბრუნდეთ ამ ისტორიულ მიწაზე. ეს ჩვენი პოლიტიკური და სტრატეგიული მიზანია, ჩვენ ეტაპობრივად უნდა მივუახლოვდეთ მას“, - განაცხადა ილჰამ ალიევმა ბაქოში.


ალიევი მთიანი ყარაბაღის საკითხსაც შეეხო და აღნიშნა, რომ სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის კონფლიქტი აზერბაიჯანის ტერიტორიული მთლიანობის ფარგლებში უნდა დარეგულირდეს.


არასოდეს დავუშვებთ, რომ მშობლიურ მიწაზე მეორე სომხური სახელმწიფო შეიქმნას. ჩვენი ქვეყნის ტერიტორიული მთლიანობა არ წარმოადგენს და არასოდეს იქნება მოლაპარაკებების თემა“, - განაცხადა ილჰამ ალიევმა.

 


თავის მხრივ, სომხეთის ოფიციალურმა პირებმა ილჰამ ალიევის ამ განცხადებას მიუღებელი უწოდეს. სომხეთის პარლამენტის ვიცე სპიკერმა, ედუარდ შარმაზანოვმა news.am-თან განაცხადა, რომ აზერბაიჯანის პირველი პირის ნათქვამი "სასაცილო და უაზროა". მისი თქმით, "მიუღებელია, როცა 21- საუკუნეში ერთი ქყევნის პრეზიდენტი მეზობელი ქვეყნის ტერიტორიის შესახებ პრეტენზიას გამოთქვამს. სულ მცირე, სასაცილოა, რომ პრეზიდენტი ქვეყანისა, რომელიც 100 წლისაც არ გამხდარა, ისტორიულ მიწებზე საუბრობს".


ამ განცხადებას ჯორჯიან თაიმსთან საუბარში პოლტიკური მიმომხილველი და „ჯორჯიან თაიმსის“ დამფუძნებელი მალხაზ გულაშვილი გამოეხმაურა:


ასეთი ტიპის განცხადება საარჩევნო ტექნოლოგიებზეა გათვლილი, იმიტომ, რომ ეს ნაბიჯი არანაირად ხელს არ შეუწყობს ყარაბაის პრობლემის მოგვარებას და მით უფრო გაამწვავებს. ეს კი საშინაო პოლიტიკურ პროცესებზე ანუ არჩევნებზეა გათვლილი. ჩემი აზრით, ასეთი განცხადებები, როგორც კი არჩევნები ჩაივლის, შეწყდება.


კონფლიქტი მოსალოდენელი არაა, მიუხედავად იმისა, რომ ამ განცხადების შემდეგ სომხეთი ძალიან დაიძაბა და შესაბამისი პასუხები მოჰყვა. მაგრამ უნდა ჩავთვალოთ, რომ ეს პროცესი საარჩევნო კამპანიას ეძღვნება,“- განაცხადა მალხაზ გულაშვილმა.


აღნიშნული განცხადება ასევე წინასაარჩევნო პერიოდს დაუკავშირა კონფლიქტოლოგმა ზაალ კასრელიშვილმა:


ახლა, აზერბაიჯანში წინასაარჩევნო პერიოდია. ამ ქვეყნისთვის, ისევე როგორც საქართველოს და უკრაინისთვის, ყველაზე აქტუალური ტერიტორიული მთლიანობის საკითხია. ამასთანავე, რა თქმა უნდა, ეკონომიკაც და  სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობაცალიევმა სოციალურ-ეკონომიკურ მდგომარეობაზესც ისაუბრა, მაგრამ ყარაბაის თემაზე უფრო მაღალი ნიშა აიღო, ვიდრე სომხებს აქვთ. რუსეთი ამბობს, რომ ყარაბა შეიძლება გაიყოს ამ ორ მზობელ ქვეყანას შორის, მაგრამ ალიევმა კი არ ყო, არამედ ერევანიც ჩვენიაო. ამ განცხადებამ ძალიან დიდი რეზონანსი გამოიწვია, როგორც აზერბაიჯანის შიგნით, ასევე მის ფარგლებს გარეთაცშეიძლება ითქვას, რომ ალიევის ამ განცხადებამ მიზანს მიაღწია.

 

სანამ ყარაბაის კონფლიქტი  დაკონსერვებულია, მანამ სულ არის საფრთხე, რომ ყოველ წუთს განახლდეს. რა ხარისხით   და მიზეზით განახლდება,ამას უკვე არსებული მნიშვნელობა არ აქვს, რადგან, ამ კონფლიქტს რუსეთი აკონტროლებს, როგორც თვითონ სჭირდება. თუმცა ვფიქრობთ, რომ აზერბაიჯანში იზრდება მისივე სტრატეგიული  პარტნიორის, - თურქეთის გალენა. თურქეთიც ჩაერევა და  ალბათ გადამწყვეტ სიტყვას იტყვის აღნიშნული კონფლიტის მოგვარებაში,“- განაცხადა ზაალ კასრელიშვილმა.

 

კითხვაზე,-თუ რა გავლენას მოახდენს ეს კონფლიქტი საქართველოსა და მსოფლიოზე, გვიპასუხა, რომ სამეზობლოში კონფლიქტი არასოდეს არ არის კარგინებისმიერი ომი და კონფლიქტი  მეზობელი ქვეყნების ეკონომიკაზე ახდენს გავლენას. ამას მოჰყვება თანმდევი პროცესები, ოპზოციისა და პოზიციის მოსაზრებები. მოუგვარებელი და გადაუჭრელი პრობლემები შეიძლება არ იყოსმთავარია დროზე მოხდეს რეაგირება. თუმცა, განსაკუთრებულ კონფლიქტს არ ველით.


არსებულ სიტუაციაში საქართველომ არავის მხარე არ უნდა დაიჭიროს. ჩვენ ინიციატივა უნდა გამოვიჩინოთ, რომ ორივე მხარე მოვიწვიოთ თბილისში, ამოვიღოთ არქივიდან უნიკალური, ისტორიული მასალები სამართლიანობის აღსადგენად და  სიმართლე ვთქვათ. ამ სიმართლის მიხედვით უნდა შევთავაზოთ, რომ გადაწყვეტილება თვითონ მიიღონ. კონფლიქტში არ არსებობს აბსოლუტურად მართალი მხარე,“-აღნიშნა ჯორჯიან თაიმსთან საუბარში ზაალ კასრელიშვილმა.


შეგახსენებთ, რომ 1918-21 წლებში  აზერბაიჯანისა და სომხეთის დამოუკიდებლობის მოიპოვების შემდეგ, მთიანი ყარაბაღი სომხეთის დაქვემდებარებაში დარჩა. 1921 წლის 16 მარტის ხელშეკრულებით, ოსმალეთმა და რუსეთმა ამიერკავკასია გაიყვეს, რის შედეგადაც, ყარაბაღი ცალსახად აზერბაიჯანის კუთვნილებაში შევიდა. კონფლიქტის გამომწვევი უშუალო მიზეზი კი ყარაბაღის აზერბაიჯანისთვის ცალსახად მიკუთვნება იყო.


1988 წელს ძველმა ჭრილობებმა გაიღვიძა და სომხეთის ინიციატივით, შეიარაღებული ბრძოლა დაიწყო. დაპირისპირება 1994 წელს ზავით დასრულდა. ომის დასრულების შემდეგ, მინსკის სამუშაო ჯგუფი შეიქმნა, რომელშიც კონფლიქტის მოსაგვარებლად რამდენიმე სახელმწიფო გაერთიანდა, თუმცა კონფლიქტი წლების მანძილზე გაყინული იყო და აზერბაიჯანი ტერიტორიის დასაბრუნებლად დროს უცდიდა.


მთიანი ყარაბაღი დღეს დამოუკიდებელი წარმონაქმნია, არაღიარებული სახელმწიფო, რომელიც რეალურად სომხეთს ექვემდებარება. თუმცა, ოფიციალურად მთიანი ყარაბაღი სომხეთს არ შეერთებია. დღესდღეობით კი ამ ორ მეზობელ ქვეყნას შორის ისევ დაძაბული და კონფლიქტური სიტუაციაა.

 

/ ნინო ოთარაშვილი /

 

 





მსგავსი სიახლეები
კვირიკაშვილმა ქუმსიშვილის და ალავიძის მეშვეობით შეძლო ხელისუფლებაში კორუფციული სქემების აწყობა - ვის დაიჭერენ უკვე ყოფილებიდან
„არ მინდა, ვიყო იმ კომისიის წევრი, სადაც მოჰყავთ ისეთი ადამიანები, რომლებიც საზოგადოებისთვის სრულიად მიუღებელია“
„ირაკლი ქადაგიძე იყო ერთ-ერთი პასუხისმგებელი პირი, როცა კორტების სპეცოპერაცია ჩატარდა და ადამიანები ქუჩაში ჩაცხრილეს, ხოლო ჭაია მსჯავრდებულია ერთ-ერთ საკმაოდ გახმაურებულ საქმეზე“
"მადლობა ესტონეთს და ესტონელ ხალხს ჩემი ქვეყნის ნათელი მომავლის საქმეში უმნიშვნელოვანესი წვლილის შეტანისათვის"
აშშ-ის კონგრესს საქართველოს მხარდამჭერი რეზოლუცია წარედგინა
საქართველოდან გერმანიაში თავშესაფრის მიღების მსურველთა რაოდენობა შემცირდა
“არასამთავრობო ორგანიზაციებისთვის საპროკურორო საბჭოს მართვის გადაცემა სახელმწიფო მართვის არასწორი გაგებაა“
"საქართველო აფასებს ესტონეთის მტკიცე მხარდაჭერას ევროპული და ევროატლანტიკური ინტეგრაციის პროცესში"-გიორგი მარგველაშვილი
ესტონეთი საქართველოს ნატო-ს სამიტის ფარგლებში ძლიერ მხარდაჭერას ჰპირდება
გიგა ბოკერიას დაპატიმრების მოთხოვნით მილიონი ხელმოწერის შეგროვება იწყება
აშშ-ს თავდაცვის ავტორიზაციის აქტის პროექტის სენატის ვერსიაში საქართველო აშშ-ს მოკავშირედ და პარტნიორად არის განხილული
„ამ ქვეყნის განვითარების ერთადერთ იმედად, გვინდა თუ არ გვინდა, ჯერჯერობით, მაინც ბიძინა ივანიშვილი რჩება“
„ეს არის იურიდიული დოკუმენტი, თუ როგორ ფლობდა თქვენი მეგობარი დავით კეზერაშვილი რკინიგზის უმსხვილეს შვილობილ კომპანიას - “ატალოსი”, რომელიც დაბრუნდა რკინიგზაში“
„საქართველოდან არავის სურს ჩამოსვლა და საუბარი ტერიტორიის პრობლემებზე და ვის ვესაუბრო?“
„ხომ არ გაგიჟდი, ნიანგი როგორ დაფრინავსო, მიშამ რომ თქვაო? ნუ, ახლა, მთლად მტრედივით ვერ დაფრინავს, მაგრამ ისე როგორ არაო“
„ისე განვლო მინისტრობის ვადა, ზედ არ შემიხედავს, არადა, ისეთი ბედი მაქვს, ძველ მეგობრებთან ერთად სადმე გადამეყრება და შეიცხადებს, უი მე არ ვყოფილვარ, ის ალბათ სხვა გწერდაო“
პარლამენტმა მთავრობის განახლებულ შემადგენლობას და სამთავრობო პროგრამას ნდობა გამოუცხადა
„არჩილ ტატუნაშვილის შინაგანი ორგანოები არ არის მოსკოვში, ორგანოები არის ვლადიკავკაზში“
"საქართველოს ოკუპირებული რეგიონები არ უნდა იყოს დარჩენილი საერთაშორისო მონიტორინგის მიღმა"-გიორგი მარგველაშვილი
"ჩვენ გვაქვს კონკრეტული ხედვა, თუ როგორ უნდა გავუმკლავდეთ სიღარიბეს" - მამუკა ბახტაძე