ერევანი - აზერბაიჯანის საარჩევნო, პოლიტიკური მიზანი თუ ისტორიული მიწა?!

ვინ აკონტროლებს აზერბაიჯანი-სომხეთის ომს და ჩაერევა თუ არა თურქეთი კონფლიქტის მოგვარებაში?

 

ილჰამ ალიევმა სომხეთის დედაქალაქ ერევანს აზერბაიჯანის ისტორიული ტერიტორიული ნაწილი უწოდა. მისი თქმით, ერევანი აზერბაიჯანის სტრატეგიული სამიზნეა. ამის შესახებ ალიევმა მმართველი პარტია "ახალი აზერბაიჯანის" VI ყრილობაზე ისაუბრა.


არ უნდა დაგვავიწყდეს და არც ვივიწყებთ ჩვენს ისტორიულ მიწებს. ეს უნდა გახდეს მომავალში ჩვენი საქმიანობის ორიენტირი. ამ მიმართულებით დღესაც ვმუშაობთ. ჩვენს ისტორიულ მიწებს წარმოადგენენ ერევნის სახასო, ზანგეზური, გოქჩა. ამის შესახებ უნდა იცოდეს ახალგაზრდა თაობამ და მთელმა მსოფლიომ. მახარებს, რომ ისტორიული ტერიტორიების შესახებ იწერება სოლიდური სამეცნიერო ნაშრომები, იღებენ ფილმებს, ორგანიზებას უკეთებენ გამოფენებს. უახლოეს წლებში უნდა ვიყოთ უფრო აქტიური ამ მიმართულებით, მსოფლიოს სხვადასხვა რეგიონში პრეზიენტაციები და გამოფენები უნდა ტარდებოდეს. იმიტომ, რომ ერევანი ჩვენი ისტორიული მიწაა და  აზერბაიჯანელები, უნდა დავბრუნდეთ ამ ისტორიულ მიწაზე. ეს ჩვენი პოლიტიკური და სტრატეგიული მიზანია, ჩვენ ეტაპობრივად უნდა მივუახლოვდეთ მას“, - განაცხადა ილჰამ ალიევმა ბაქოში.


ალიევი მთიანი ყარაბაღის საკითხსაც შეეხო და აღნიშნა, რომ სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის კონფლიქტი აზერბაიჯანის ტერიტორიული მთლიანობის ფარგლებში უნდა დარეგულირდეს.


არასოდეს დავუშვებთ, რომ მშობლიურ მიწაზე მეორე სომხური სახელმწიფო შეიქმნას. ჩვენი ქვეყნის ტერიტორიული მთლიანობა არ წარმოადგენს და არასოდეს იქნება მოლაპარაკებების თემა“, - განაცხადა ილჰამ ალიევმა.

 


თავის მხრივ, სომხეთის ოფიციალურმა პირებმა ილჰამ ალიევის ამ განცხადებას მიუღებელი უწოდეს. სომხეთის პარლამენტის ვიცე სპიკერმა, ედუარდ შარმაზანოვმა news.am-თან განაცხადა, რომ აზერბაიჯანის პირველი პირის ნათქვამი "სასაცილო და უაზროა". მისი თქმით, "მიუღებელია, როცა 21- საუკუნეში ერთი ქყევნის პრეზიდენტი მეზობელი ქვეყნის ტერიტორიის შესახებ პრეტენზიას გამოთქვამს. სულ მცირე, სასაცილოა, რომ პრეზიდენტი ქვეყანისა, რომელიც 100 წლისაც არ გამხდარა, ისტორიულ მიწებზე საუბრობს".


ამ განცხადებას ჯორჯიან თაიმსთან საუბარში პოლტიკური მიმომხილველი და „ჯორჯიან თაიმსის“ დამფუძნებელი მალხაზ გულაშვილი გამოეხმაურა:


ასეთი ტიპის განცხადება საარჩევნო ტექნოლოგიებზეა გათვლილი, იმიტომ, რომ ეს ნაბიჯი არანაირად ხელს არ შეუწყობს ყარაბაის პრობლემის მოგვარებას და მით უფრო გაამწვავებს. ეს კი საშინაო პოლიტიკურ პროცესებზე ანუ არჩევნებზეა გათვლილი. ჩემი აზრით, ასეთი განცხადებები, როგორც კი არჩევნები ჩაივლის, შეწყდება.


კონფლიქტი მოსალოდენელი არაა, მიუხედავად იმისა, რომ ამ განცხადების შემდეგ სომხეთი ძალიან დაიძაბა და შესაბამისი პასუხები მოჰყვა. მაგრამ უნდა ჩავთვალოთ, რომ ეს პროცესი საარჩევნო კამპანიას ეძღვნება,“- განაცხადა მალხაზ გულაშვილმა.


აღნიშნული განცხადება ასევე წინასაარჩევნო პერიოდს დაუკავშირა კონფლიქტოლოგმა ზაალ კასრელიშვილმა:


ახლა, აზერბაიჯანში წინასაარჩევნო პერიოდია. ამ ქვეყნისთვის, ისევე როგორც საქართველოს და უკრაინისთვის, ყველაზე აქტუალური ტერიტორიული მთლიანობის საკითხია. ამასთანავე, რა თქმა უნდა, ეკონომიკაც და  სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობაცალიევმა სოციალურ-ეკონომიკურ მდგომარეობაზესც ისაუბრა, მაგრამ ყარაბაის თემაზე უფრო მაღალი ნიშა აიღო, ვიდრე სომხებს აქვთ. რუსეთი ამბობს, რომ ყარაბა შეიძლება გაიყოს ამ ორ მზობელ ქვეყანას შორის, მაგრამ ალიევმა კი არ ყო, არამედ ერევანიც ჩვენიაო. ამ განცხადებამ ძალიან დიდი რეზონანსი გამოიწვია, როგორც აზერბაიჯანის შიგნით, ასევე მის ფარგლებს გარეთაცშეიძლება ითქვას, რომ ალიევის ამ განცხადებამ მიზანს მიაღწია.

 

სანამ ყარაბაის კონფლიქტი  დაკონსერვებულია, მანამ სულ არის საფრთხე, რომ ყოველ წუთს განახლდეს. რა ხარისხით   და მიზეზით განახლდება,ამას უკვე არსებული მნიშვნელობა არ აქვს, რადგან, ამ კონფლიქტს რუსეთი აკონტროლებს, როგორც თვითონ სჭირდება. თუმცა ვფიქრობთ, რომ აზერბაიჯანში იზრდება მისივე სტრატეგიული  პარტნიორის, - თურქეთის გალენა. თურქეთიც ჩაერევა და  ალბათ გადამწყვეტ სიტყვას იტყვის აღნიშნული კონფლიტის მოგვარებაში,“- განაცხადა ზაალ კასრელიშვილმა.

 

კითხვაზე,-თუ რა გავლენას მოახდენს ეს კონფლიქტი საქართველოსა და მსოფლიოზე, გვიპასუხა, რომ სამეზობლოში კონფლიქტი არასოდეს არ არის კარგინებისმიერი ომი და კონფლიქტი  მეზობელი ქვეყნების ეკონომიკაზე ახდენს გავლენას. ამას მოჰყვება თანმდევი პროცესები, ოპზოციისა და პოზიციის მოსაზრებები. მოუგვარებელი და გადაუჭრელი პრობლემები შეიძლება არ იყოსმთავარია დროზე მოხდეს რეაგირება. თუმცა, განსაკუთრებულ კონფლიქტს არ ველით.


არსებულ სიტუაციაში საქართველომ არავის მხარე არ უნდა დაიჭიროს. ჩვენ ინიციატივა უნდა გამოვიჩინოთ, რომ ორივე მხარე მოვიწვიოთ თბილისში, ამოვიღოთ არქივიდან უნიკალური, ისტორიული მასალები სამართლიანობის აღსადგენად და  სიმართლე ვთქვათ. ამ სიმართლის მიხედვით უნდა შევთავაზოთ, რომ გადაწყვეტილება თვითონ მიიღონ. კონფლიქტში არ არსებობს აბსოლუტურად მართალი მხარე,“-აღნიშნა ჯორჯიან თაიმსთან საუბარში ზაალ კასრელიშვილმა.


შეგახსენებთ, რომ 1918-21 წლებში  აზერბაიჯანისა და სომხეთის დამოუკიდებლობის მოიპოვების შემდეგ, მთიანი ყარაბაღი სომხეთის დაქვემდებარებაში დარჩა. 1921 წლის 16 მარტის ხელშეკრულებით, ოსმალეთმა და რუსეთმა ამიერკავკასია გაიყვეს, რის შედეგადაც, ყარაბაღი ცალსახად აზერბაიჯანის კუთვნილებაში შევიდა. კონფლიქტის გამომწვევი უშუალო მიზეზი კი ყარაბაღის აზერბაიჯანისთვის ცალსახად მიკუთვნება იყო.


1988 წელს ძველმა ჭრილობებმა გაიღვიძა და სომხეთის ინიციატივით, შეიარაღებული ბრძოლა დაიწყო. დაპირისპირება 1994 წელს ზავით დასრულდა. ომის დასრულების შემდეგ, მინსკის სამუშაო ჯგუფი შეიქმნა, რომელშიც კონფლიქტის მოსაგვარებლად რამდენიმე სახელმწიფო გაერთიანდა, თუმცა კონფლიქტი წლების მანძილზე გაყინული იყო და აზერბაიჯანი ტერიტორიის დასაბრუნებლად დროს უცდიდა.


მთიანი ყარაბაღი დღეს დამოუკიდებელი წარმონაქმნია, არაღიარებული სახელმწიფო, რომელიც რეალურად სომხეთს ექვემდებარება. თუმცა, ოფიციალურად მთიანი ყარაბაღი სომხეთს არ შეერთებია. დღესდღეობით კი ამ ორ მეზობელ ქვეყნას შორის ისევ დაძაბული და კონფლიქტური სიტუაციაა.

 

/ ნინო ოთარაშვილი /

 

 





მსგავსი სიახლეები
„რუსეთი უშუალოდ მუშაობს ჩვენს არჩევნებზე და რა არის ცრუ ცნობების მიზანი? ის, რომ დამაპირისპირონ ყველასთან, ეკლესიასთან, პატრიოტებთან“
ბა­ბუ­შე­რას აე­რო­პორ­ტში დაშ­ვე­ბულ ავი­ა­ლა­ი­ნერ Ту-154Б-ს აფხა­ზუ­რი კა­ტარ­ღი­დან რა­კე­ტა ეს­რო­ლეს - 25 წლისწინანდელი ტრაგედია და ცოცხლად დამწვარი პატრიოტები
„ამაზე სათაყვანებელი რა უნდა იყოს, როდესაც ადამიანი ემიგრაციაში დაიბადა, იქ გაიზარდა და თავისი ქართული შეინახა, თავისი საქართველო შეინახა და დაბრუნდა თავის ქვეყანაში“
შინაგან საქმეთა მინისტრმა გიორგი გახარიამ ნატოს გენერალური მდივნის მოადგილეს, როუზ გოტემიულერს ოფიციალურ ვახშამზე უმასპინძლა
„აბა თქვენ იცით, სცანით უკრაინელების ავტოკეფალია და აქაც ჩააფსით, ხოლო რასაც რუსეთი სამაგიეროდ გადაგვიხდის, ურაპატრიოტულ საყიყინოდ გამოიყენეთ“
„ამბობენ, მოიტყუეს, თითქოს ფოლკლორის ცენტრის გახსნა იზეიმესო, ისე იმის დედა, ვინც იტყუებოდეს! შვილებს გეფიცებით, იქ მხოლოდ ხელოვნებაზე იყო საუბარი, რადგან ხელოვანი ხალხი ვიყავით“
„ევროპული საქართველოს“ წევრები პარლამენტის სხდომათა დარბაზიდან გაიქცნენ" - მამუკა მდინარაძე
"ნაციონალების მთვარი მიზანი სამოქალაქო ომის გაჩაღებაა“ - ვახტანგ მაისაია
საჯარო მოხელეებს სოციალურ ქსელში პოლიტიკური შინაარსის განცხადებების გაკეთება შესაძლოა შეეზღუდოთ
„ვიღაც თაღლითები ყველაფერზე ბიძინა ივანიშვილს ახოცავენ ხელს - მისი მონაწილეობა სიგარეტის ბიზნესის დალაგებაში ჩემთვის ფანტასტიკის სფეროდანაა“
„ცხონებული მამამისი, კომუნისტებთან მებრძოლი, დისიდენტობისთვის ჯერ ციხეში გრიგოლ ვაშაძესთან ერთად იჯდა პოლიტიკურზე, მერე შევარდნაძის ხუნტამ დაამხო და გროზნოში გააძევა“
„სამწუხაროდ, ზოგიერთი ოპოზიციური ძალა აგრძელებს იმ უმსგავსობას, რომელსაც სჩადიოდა, როდესაც ხელისუფლებაში იყო “
„სალომე ზურაბიშვილი არის ულვაშებგაპარსული სერგო ორჯონიკიძე, ეს არის მეხუთე კოლონის წარმომადგენელი, სუფთა რუსული პროექტი“
„ჩემს პროტოკოლს დავარეკინე ლავროვის პროტოკოლთან და შევუთვალე, უნდა იყოს აფახზეთის ომში დაღუპული გმირების საფლავებზე მისვლა და პატივის მიგება, სხვანაირად ოფიციალური ვიზიტი ვერ იქნება-მეთქი და როცა უარი მივიღე, აეროპორტში დაგებული წითელი ხალიჩა დავახვევინე“
ანატოლი ბიბილოვი თბილისთან დიალოგის დასაწყებად პირობებს აყენებს
"მთავარსარდალ სააკაშვილს სასწრაფოდ შეატყობინეს, ჩვენი დაზვერვის მონაცემებით, 100 ტანკი და 65 ბეტეერიაო"
„ევროპულმა საქართველომ” უწყებათაშორისი კომისია დატოვა
რეჟისორ გიორგი შენგელაიას ცესკომ საპრეზიდენტო კანდიდატად დარეგისტრირებაზე უარი უთხრა
თამრიკო ჭოხონელიძე გრიგოლ ვაშაძის მხარდამჭერი გახდა? - "ნაციონალური მოძრაობისგან" ბევრი კარგიც გვახსოვს"
„უკლებამ სოციალურ ქსელში შეურაცხმყოფელი პოსტი გამოაქვეყნა, სადაც სალომე ზურაბიშვილის ამომრჩევლებს აგინებდა“